Masoneria, inaczej Wolnomularstwo lub sztuka królewska, to jedno z najbardziej tajemniczych stowarzyszeń w dziejach świata. Wolnomularstwo to konglomerat różnorodnych prądów myślowych, które jednoczą się wokół wspólnych przekonań metafizycznych i etycznych. Wśród ugrupowań masońskich można znaleźć zarówno organizacje konserwatywne, liberalne, jak i ezoteryczne czy mistyczne.

Już sama nazwa „sztuka królewska” wskazuje na zainteresowania tego ruchu alchemią, która była od najdawniejszych lat uznawana za królewską naukę. Żeby poznać prawdy metafizyczne potrzebne jest przejście przez kolejne stopnie wtajemniczenia. Przejściu na poszczególne stopnie towarzyszą specjalne obrządki i rytuały. Kolejne stopnie wtajemniczenia wprowadzają adepta w coraz pilniej strzeżone tajemnice wspólnoty. Rytuał przejścia to również zapoznanie kandydata z odpowiednimi znakami, symbolami, czy słowami, które umożliwią mu w przyszłości komunikację z innymi osobami na podobnym lub wyższym stopniu wtajemniczenia.

W praktykach masońskich ezoteryka jest wykorzystywana jako element poznania, głębszego wtajemniczenia. Specjalne ryty i tajemnicze przedmioty mają stworzyć podniosłą atmosferę i umacniać braterską więź i poczucie wspólnoty pomiędzy poszczególnymi członkami loży. Najsilniej zakorzenione w ezoteryce i teozofii są loże Le Droit Humain. Członkowie tej loży uznają wiarę w Wielkiego Architekta, który zaprojektował świat.

Podstawowymi i najbardziej znanymi symbolami masonerii są: cyrkiel, węgielnica i biblia. Cyrkiel to symbol mądrości i twórczych sił boskich i ludzkich, węgielnica wskazuje na równowagę i szczerość. Świętym kierunkiem masonerii jest wschód, zaś profani przybywają zawsze z zachodu. Symbole magiczne najczęściej spotykane w masonerii to m.in.: trójkąt z okiem wewnątrz, symbolizujące Wielkiego Architekta Wszechświata, inni dopatrują się w nim odwołania do Ozyrysa, egipskiego boga świata podziemnego i księcia zmarłych.

W praktykach okultystycznych Ozyrys jest utożsamiany z Szatanem. „Oko Ozyrysa” w masonerii oznacza kontrolę Iluminatów nad ich dziełem, czyli budową świata opartego na wolnomularskich zasadach. Innym symbolem głęboko zakorzenionym w wolnomularstwie jest pięcioramienna gwiazda (pentagram) z dwoma rogami skierowanymi w dół. Jest ona interpretowana jako symbol człowieka Adam - Eve, będącego w drodze do ubóstwienia i odrodzenia.

W praktykach ezoterycznych można tez spotkać się z odwróconym pentagramem, który oznacza Szatana. Istnieje możliwość przejścia z jednej formy do drugiej, poprzez jej obrót o 33 stopnie. Tu znów liczba nie jest przypadkowa, bowiem oznacza liczbę stopni wtajemniczenia. Jednym z symbolów spotykanych w kręgach wolnomularskich jest litera G, najczęściej wpisana w płonącą gwiazdę pięcioramienną. Symbol ten oznacza „Grande”- wielki, bądź „Gnozis” - wiedzę.